پژوهشنامه دیپلماسی فرهنگی

پژوهشنامه دیپلماسی فرهنگی

بهره‌گیری از پارادیپلماسی در بازنمایی گفتمان ایران‌شناسی؛ از نظریه تا عمل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد دانشکده روابط بین الملل، گروه روابط بین الملل، تهران، ایران
2 مدرس دانشگاه و فوق‌دکتری علوم سیاسی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
چکیده
این مقاله به بررسی نقش پارادیپلماسی فرهنگی در بازتعریف گفتمان ایران‌شناسی به‌عنوان حوزه‌ای میان‌رشته‌ای می‌پردازد که تحت تأثیر روایت‌های شرق‌شناسانه و یک‌سونگر قرار دارد. با توجه به چالش‌های بازنمایی هویت ایرانی در عرصۀ جهانی، پژوهش حاضر به‌دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه پارادیپلماسی فرهنگی می‌تواند از طریق کنشگران غیردولتی و شبکه‌های بین‌المللی، گفتمان ایران‌شناسی را به‌صورت پویا و چندصدایی بازتعریف کند. مقاله از نظریۀ بازنمایی استوارت هال بهره می‌گیرد که برساخت اجتماعی معنا را در چهارچوب گفتمان‌های قدرت تحلیل می‌کند. از دید هال، بازنمایی فرهنگی نه انعکاس واقعیت، بلکه فرایندی فعال است که از طریق نظام‌های نشانه‌ای، هویت‌ها و روابط قدرت را شکل می‌دهد. در پاسخ یافته‌های مقاله بر این موارد تأکید دارد: پارادیپلماسی فرهنگی به‌عنوان دیپلماسی غیررسمی، با ابزارهایی چون تبادلات هنری و علمی، روایت‌های تک‌بعدی از ایران را اصلاح می‌کند. راهکارهای عملی شامل دیپلماسی شهری، پلتفرم‌های دیجیتال و تقویت شبکه‌های علمی غیردولتی است. پارادیپلماسی فرهنگی می‌تواند گفتمان ایران‌شناسی را از انحصار روایت‌های سیاسی و شرق‌شناسانه خارج کند. روش پژوهشی نوشتار حاضر به‌صورت کیفی با رویکرد مطالعۀ موردی با استفاده از ابزار مطالعات کتابخانه‌ای و اسناد دست‌اول و معتبر است.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 09 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 23 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 11 بهمن 1404
  • تاریخ اولین انتشار 11 بهمن 1404