Cultural Diplomacy Studeis

Cultural Diplomacy Studeis

Extracting Patterns and Components of Institutional Culture Using Quranic Verses: A Grounded Theory Approach

Document Type : Original Article

Authors
1 PhD student in Cultural Policy, Imam Hussein University, Tehran, Iran (Correspondence Author)
2 Associate Professor, Faculty Member of Public Administration, Imam Hussein (AS) University, Tehran, Iran
Abstract
The present study investigates the pattern of institutional culture based on the verses of the Holy Quran, aiming to extract the components and model of institutional culture using the grounded theory approach. To this end, through the analysis of Quranic verses and the application of qualitative techniques, key categories such as commitment, authority, human dignity, belief in God, and knowledge-based orientation have been identified and extracted. These components are proposed as fundamental requirements of institutional culture in Islamic societies, with their role in enhancing social and organizational interactions being specifically examined. The research method, centered on grounded theory, enables the structured and systematic development of these categories. The findings indicate that the proposed model can serve as an effective framework for advancing institutional culture, particularly in managerial and social domains. These insights can assist policymakers and organizational leaders in adopting approaches rooted in Quranic concepts to strengthen institutional culture, thereby improving efficiency and fostering greater cohesion within society.
Keywords

فهرست منابع
آبراهامز. ج.اچ (1363). مبانی و رشد جامعه‌شناسی. ترجمه حسن پویان. تهران، انتشارات چاپخش، چاپ دوم.
ایروانی، محمدجواد (1391). «طراحی مفهومی الگوی استخراج ویژگی‌های نهادی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی». مجموعه مقالات همایش نهادگرایی، سپاه و انقلاب اسلامی: مبانی، رویکردها، چالش‌ها و راهبردها. انتشارات مرکز راهبردی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، صص 276-261.
بابایی طلاتپه، محمدباقر (1397). «هدایت و رهبری از دیدگاه آیات قرآن». مدیریت اسلامی، سال بیست‌وششم، شماره 1، فروردین 1397، صص 105-61.
پهلوان، منصور؛ فقهی‌زاده، عبدالهادی و محمدی، روح‌الله (1393). «مؤلفه‌های خدامحوری و آثار آن در زندگی از دیدگاه آیات قرآن». فصلنامه تخصصی اسلام و علوم اجتماعی، سال دوم، شماره 2، مهر 1393، صص 51-23.
جاجرمی‌زاده، محسن و سایرین (1400). «شناسایی الگوی فرهنگ جهادی در نظام اداری ایران». مدیریت فرهنگ سازمانی، سال نوزدهم، شماره 1، فروردین 1400، صص 58-31.
جعفری، محمدتقی (1370). حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام و غرب. تهران: دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی.
جعفری، محمدتقی (1386). اصول و مبانی کرامت انسان. انتشارات چاپ و نشر عروج. تهران.
جعفری، محمدتقی (بی‌تا)، حکمت اصول سیاسی اسلام، کتابخانه دیجیتالی تبیان.
جوادی آملی، عبدالله (1390). تفسیر تسنیم، محقق: حسن واعظی محمدی. قم: اسراء، چاپ هشتم.
حبیب‌اللهی، مهدی (1400). «عوامل و مؤلفه‌های تاب‌آوری از منظر آیات قرآن». فصلنامه علمی ـ ترویجی اخلاق، سال یازدهم، شماره 65، پاییز 1400، صص 63-39.
خادم جهرمی، حامده (1387). «قرآن و اتحاد اسلامی». فرهنگ کوثر، سال چهل‌و‌پنجم، شماره 75، پاییز 1387، صص 77-53.
خامنه‌ای، سید علی (١٣٨٩). حدیث ولایت (لوح فشرده مجموعه رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی). تهران: مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.
خیری، حسن؛ بصیرت، محمدیاسین (1397). «جامعه‌پذیری در نظام اجتماعی قرآن». پژوهش‌نامه معارف قرآنی، سال نهم، شماره 34، مهر 1397، صص 46-23.
رضایی اصفهانی، محمدعلی (1388). «شیوه‌های تفسیر موضوعی قرآن کریم». پژوهش‌نامه قرآن و حدیث، سال سوم، شماره 6، بهار و تابستان 1388، صص 73-50.
زرگری‌نژاد، غلامحسین (1385). تاریخ تحلیلی اسلام. قم: انتشارات آیت عشق، چاپ چهارم.
شاین، ادگار (1383). مدیریت فرهنگ سازمانی و رهبری. ترجمه فرهی بوزنجانی و نوری نجفی. تهران: سیمای جوان.
صدر، سید محمد‌باقر (1424ق). المدرسه القرآنیه. قم: دارالکتاب الاسلامی.
طباطبایی، محمدحسین (1382). تفسیر المیزان. تهران: دفتر انتشارات اسلامی.
عسکریان، محمد (1388). «مفهوم‌شناسی فرهنگ سازمانی». توسعه انسانی پلیس، سال ششم، شماره 24، بهمن و اسفند 1388، صص 124-101.
عطایی، عبدالله؛ علی‌محمدی، سجاد (1397). «بررسی عوامل مؤثر بر همگرایی مردم با نظام در اندیشۀ امام خمینی(ره)». پژوهش‌نامه متین، سال بیستم، شماره 80، آذر 1397، صص 93-69.
فرهی بوزنجانی، برزو و همکاران (1392). «طراحی و تبیین مدل شناخت، سنجش و مدیریت فرهنگ سازمانی». مجله راهبرد فرهنگ، سال ششم، شماره 21، بهار 1392، صص 33-17.
قرائتی، محسن (1387). تفسیر نور. سایت مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
کوئن، بروس (1383). درآمدی بر جامعه‌شناسی. ترجمه محسن ثلاثی، چاپ 23. تهران: نشر توتیا.
محمدیان، محمد (١٣٩۵). «طراحی الگوی فرهنگ نهادی». رساله دکتری مدیریت منابع انسانی. تهران: دانشگاه امام حسین(علیه‌السلام)، صص 56-38.
محمدیان، محمد؛ سنجقی، محمد‌ابراهیم و سلطانی، محمدرضا (1395). «طراحی الگوی فرهنگ انسان‌محور یکی از نهادهای انقلاب اسلامی». اسلام و مدیریت، سال پنجم، شماره 8 و 9، مرداد 1395، صص 48-23.
مرادی زنجانی، حسین؛ لسانی فشارکی، محمدعلی (1388). روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم. زنجان: قلم مهر.
مصباح‌یزدی، محمد‌تقی (بی‌تا). خداشناسی در قرآن، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مکارم شیرازی، ناصر و همکاران (1386). تفسیر نمونه. تهران: دارالحکمه الاسلامیه.
منصوری، عبدالحمید (1387). «به سوی جامعه خلاق و نوآور». مجله زمانه، سال هفتم، شماره 78، اسفند 1387، صص 71-55.
یساقی، علی‌اصغر؛ ایازی، سید محمد‌علی (1389). «تحلیل مبانی و رویکرد شهید صدر به تفسیر موضوعی». فصلنامه فقه و تاریخ تمدن، سال سوم، شماره 25، پاییز 1389، صص 51-25.
Alberti-Alhtaybat Larisa Von, Al-Htaybat Khaldoon (2010). “Qualitative accounting research: An account of glaser’s grounded theory”. Journal of Qualitative Research in Accounting and Management, 7 (2), pp. 208-226.
Halilović, Seid (2024). “Islamic Philosophy and Modern Social Science: The Need to Re-examine the Methods of Forming Social Theories in the Sphere of Religious Culture”. Philosophy and Society, Vol. 35, No. 3, pp. 485-500.
Merton, R. K. (1940). “Bureaucratic Structure and Personality”. Social Forces, Vol. 18, No.4, pp. 560-568.
Selznick, P. (1996). “Institutionalism “old” and “new”, Administrative Science Quarterly, 41 (2), pp. 270-277, https://doi.org/10.2307/2393711
Scott, W. Scott (2008). Institutions and organizations. Thousand Oaks, CA: SAGE.
Parsons, T. (1937). The Stracture of Social Action, NY: McGraw-Hill.

  • Receive Date 21 April 2025
  • Revise Date 16 June 2025
  • Accept Date 28 September 2025
  • First Publish Date 28 September 2025